5 สัญญาณเตือน "ปวดหลัง" แบบไหนที่ไม่ใช่แค่ปวดกล้ามเนื้อ... ระวังมะเร็งแพร่กระจายมาที่กระดูก
"หมอคะ แค่ยกตะกร้าผ้าแล้วปวดหลัง นึกว่าเป็นกล้ามเนื้ออักเสบ กินยาคลายกล้ามเนื้อมาเป็นเดือน ทำไมมันไม่ดีขึ้นเลย แถมพักนี้ตอนกลางคืนปวดจนนอนไม่ได้..."
นี่คือคำถามยอดฮิตที่คุณป้าหลายท่านมักจะเดินเข้ามาปรึกษาผมที่คลินิกครับ แน่นอนว่าอาการปวดหลัง 90% มักมาจากกล้ามเนื้อหรือกระดูกสันหลังเสื่อมตามวัย แต่ในฐานะหมอกระดูก สิ่งที่ผมต้องคอย "สแกน" และเฝ้าระวังที่สุด คืออาการปวดหลังที่เป็นสัญญาณของโรคร้าย โดยเฉพาะมะเร็งที่แพร่กระจายมายังกระดูกสันหลังครับ
อาการปวดหลัง "ธรรมดา" vs "ไม่ธรรมดา"
ปกติถ้าเรากล้ามเนื้ออักเสบ เราจะปวดมากตอนขยับ พออยู่นิ่งๆ หรือนอนพักอาการจะทุเลาลงครับ แต่ถ้าเป็นความผิดปกติจากรอยโรคในกระดูก เช่น มะเร็งที่ลามมา (ซึ่งมักมาจาก มะเร็งปอด มะเร็งเต้านม หรือมะเร็งต่อมลูกหมาก) อาการปวดจะแตกต่างออกไปอย่างชัดเจน
มะเร็งที่กระจายมาที่กระดูกสันหลังจะเข้าไปทำลายเนื้อกระดูก ทำให้กระดูกอ่อนแอลงและไปกดเบียดเส้นประสาท หรือทำให้กระดูกทรุดตัวลงจนเกิดความเจ็บปวดที่รุนแรงครับ
5 สัญญาณเตือนภัย (Red Flags) ที่ต้องรีบมาหาหมอ
หากคุณมีอาการปวดหลังร่วมกับข้อใดข้อหนึ่งใน 5 ข้อนี้ อย่าเพิ่งวางใจว่าเป็นแค่กล้ามเนื้อนะครับ:
- ปวดตอนกลางคืน (Night Pain): ปวดลึกๆ แม้จะนอนนิ่งๆ ก็ไม่หายปวด หรือปวดจนต้องตื่นขึ้นมากลางดึกบ่อยๆ
- ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ (Progressive Pain): กินยาแก้ปวดก็ไม่ดีขึ้น นวดก็ไม่หาย และอาการปวดทวีความรุนแรงขึ้นทุกวัน
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ: เบื่ออาหาร น้ำหนักลดฮวบฮาบ ร่วมกับอาการอ่อนเพลีย
- ชาหรืออ่อนแรงที่ขา: มีอาการขาสั่น ก้าวขาไม่ออก หรือควบคุมการขับถ่ายอุจจาระและปัสสาวะไม่ได้ (นี่คือสัญญาณว่าเส้นประสาทถูกกดทับอย่างรุนแรง)
- เคยมีประวัติเป็นมะเร็งมาก่อน: ไม่ว่าจะรักษาหายไปนานแค่ไหนแล้วก็ตาม หากกลับมาปวดหลังผิดปกติ ต้องรีบตรวจเช็กทันทีครับ
การตรวจสืบค้น: หมอจะทำอะไรบ้าง?
เมื่อคุณมาพบหมอกระดูก เราจะทำหน้าที่เป็น "นักสืบ" เพื่อหาความจริงครับ
- การตรวจร่างกาย: เช็กกำลังกล้ามเนื้อ การตอบสนองของเส้นประสาท และเคาะหาจุดปวดที่กระดูกสันหลัง
- การเอกซเรย์ (X-ray): เป็นด่านแรกเพื่อดูโครงสร้างกระดูกว่ามีจุดไหนแหว่ง หาย หรือดู "โปร่งแสง" ผิดปกติไหม
- MRI หรือ CT Scan: เพื่อดูความละเอียดของไขสันหลังและเส้นประสาท รวมถึงดูว่าก้อนเนื้อนั้นกินพื้นที่ไปเท่าไหร่
- การตรวจเลือด: ดูค่าอักเสบ ค่าการทำงานของอวัยวะต่างๆ และค่าบ่งชี้มะเร็ง (Tumor Markers)
- Bone Scan: เพื่อดูว่ามีการกระจายไปที่กระดูกส่วนอื่นทั่วร่างกายหรือไม่
- การตรวจชิ้นเนื้อ biopsy ถ้าพบรอยโรคที่กระดูกสันหลัง จะทำการนำชิ้นเนื้อออกมาตรวจทางพยาธิวิทยาเพื่อตรวจหาชนิดของเซลมะเร็ง
แนวทางการรักษาและการดูแล
หากตรวจพบรอยโรคจริง การรักษาจะไม่ได้มีแค่ "ยาแก้ปวด" ครับ แต่เป็นการรักษาแบบสหสาขาวิชาชีพ:
- การรักษาประคับประคอง: ให้ยาแก้ปวดกลุ่มพิเศษ ยาเสริมความแข็งแรงกระดูก และการฉายแสงเพื่อลดขนาดก้อนเนื้อและลดความปวด
- การผ่าตัด (เฉพาะกรณี): หากกระดูกสันหลังไม่มั่นคงหรือเสี่ยงต่อการเป็นอัมพาต หมอจะผ่าตัดใส่เหล็กยึดเพื่อให้คนไข้ยังสามารถลุกนั่งหรือเดินได้
- การจัดการมะเร็งต้นตอ: รักษาควบคู่ไปกับหมอมะเร็ง ไม่ว่าจะเป็นเคมีบำบัด หรือยาพุ่งเป้าครับ
สรุป
อาการปวดหลังในวัย 50-60 ปีขึ้นไป อย่าเหมาว่าเป็นเรื่อง "ธรรมชาติ" เสมอไปครับ โดยเฉพาะถ้ามีอาการปวดตอนนอนหรือน้ำหนักลด การตรวจให้รู้ชัดเจนจะช่วยให้เราวางแผนการรักษาได้ทันท่วงที ความเป็นจริงคือมะเร็งแพร่กระจายมาที่กระดูกปัจจุบันสามารถควบคุมได้ และช่วยให้คนไข้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดหลัง #มะเร็งแพร่กระจายมาที่กระดูก #ปวดหลังตอนกลางคืน #มะเร็งปอด #มะเร็งเต้านม #สุขภาพผู้สูงอายุ #หมอเก่งธนินนิตย์ #ปวดกระดูกสันหลัง
References
- **Macedo F, Lousada A, Pitschak M, et al. Bone Metastases: An Overview. Oncology Reviews. 2017.**สรุป: อธิบายถึงอุบัติการณ์ของมะเร็งที่มักจะแพร่กระจายมายังกระดูกสันหลังและกลไกการเกิดโรค
- **Nnadi C. Metastatic Bone Disease of the Spine. Surgery (Oxford). 2021.**สรุป: รายละเอียดเกี่ยวกับแนวทางการวินิจฉัยและการแยกโรคปวดหลังจากการกดทับเส้นประสาทจากมะเร็ง
- **Cushing K, Costigan M. Red Flags for Low Back Pain: Is it Cancer? Journal of Advanced Nursing. 2020.**สรุป: รวบรวมสัญญาณเตือนภัย (Red Flags) ที่สำคัญที่บอกว่าปวดหลังนั้นอาจมาจากมะเร็ง
- **Coleman RE, et al. Bone metastases. Nature Reviews Disease Primers. 2020.**สรุป: แนวทางการรักษาและการจัดการความเจ็บปวดในผู้ป่วยที่มีการแพร่กระจายของมะเร็งมายังระบบโครงร่าง
- **Lutz S, et al. Palliative Radiotherapy for Bone Metastases: ASTRO Clinical Practice Guideline Update. Practical Radiation Oncology. 2022.**สรุป: การใช้รังสีรักษาเพื่อบรรเทาอาการเจ็บปวดจากมะเร็งที่กระดูกสันหลัง
No comments:
Post a Comment