### ปวดหลัง หมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท ไม่อยากผ่าตัด รักษาอย่างไรบ้าง
---
**“หมอครับ ช่วงนี้ผมปวดหลังมาก ร้าวลงขาซ้ายจนเดินไม่ไหว จะต้องผ่าตัดไหมครับ?”**
คุณสมชาย อายุ 48 ปี เดินกะเผลกเข้าห้องตรวจ สีหน้าบ่งบอกถึงความเจ็บปวด เขาบอกว่าเริ่มปวดหลังมาหลายเดือนแล้ว แต่ช่วงหลังปวดรุนแรงขึ้น แถมมีอาการร้าวลงขาเหมือนไฟช็อตทุกครั้งที่ก้มตัวหรือไอ
หมอตรวจแล้วพบว่าเป็น **หมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท** หลายคนได้ยินชื่อโรคนี้แล้วตกใจ กลัวว่าต้องผ่าตัดทันที ทั้งที่จริง ๆ แล้ว ส่วนใหญ่รักษาได้โดยไม่ต้องผ่า
---
## หมอนรองกระดูกเคลื่อน คืออะไร
หมอนรองกระดูกคือแผ่น “กันกระแทก” ที่อยู่ระหว่างกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่ซับแรงเวลาเราขยับตัวหรือยกของ
เมื่อหมอนรองกระดูกเสื่อม แตก หรือปลิ้น ส่วนที่อยู่ด้านในซึ่งนิ่มเหมือนเจลลี่จะดันออกมากดทับเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการปวดหลัง ร้าวลงขา หรือชาขาได้
หมอชอบเปรียบว่าเหมือน **“ไส้ขนมปังทะลัก”** หรือ “เจลลี่ปลิ้นออกจากแซนด์วิช” พอไปกดสายไฟ (เส้นประสาท) ก็ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ตามมา
---
## อาการที่พบบ่อย
- ปวดหลังส่วนล่าง ร้าวลงขา บางรายปวดถึงเท้า
- ชา หรือรู้สึกแปล๊บ ๆ ตามแนวขา
- กล้ามเนื้อขาอ่อนแรง เดินได้น้อยลง
- อาการมักเป็นมากเวลานั่งนาน ก้ม ยกของ หรือไอ จาม
---
## ปัจจัยเสี่ยง
- อายุ 35 ปีขึ้นไป (หมอนรองกระดูกเริ่มเสื่อมตามวัย)
- ยกของหนักผิดท่า
- นั่งนาน ขาดการออกกำลังกาย
- น้ำหนักเกิน ทำให้หลังรับแรงมาก
---
## การตรวจวินิจฉัย
1. **ซักประวัติและตรวจร่างกาย**
หมอจะทดสอบกำลังขา ความรู้สึก และท่าที่กระตุ้นอาการ
2. **เอกซเรย์ (X-ray)**
เพื่อดูโครงสร้างกระดูก แต่ไม่เห็นหมอนรองกระดูกชัดเจน
3. **MRI**
เป็นการตรวจที่เห็นหมอนรองกระดูกและเส้นประสาทชัดที่สุด บอกได้ว่ากดทับตรงไหน รุนแรงแค่ไหน
---
## รักษาโดยไม่ผ่าตัด ทำได้อย่างไร
ข่าวดีคือ ผู้ป่วยมากกว่า 80–90% อาการดีขึ้นได้โดยไม่ต้องผ่าตัด หากปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด
### 1. พักและปรับพฤติกรรม
- งดการก้ม ยกของหนัก บิดตัวแรง ๆ
- นอนบนที่นอนแข็งพอควร ไม่ยวบเกินไป
### 2. กายภาพบำบัด
- ยืดกล้ามเนื้อหลังและขา
- เสริมความแข็งแรงกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว
- ใช้เครื่องดึงหลังเพื่อลดแรงกดหมอนรองกระดูก (ในบางราย)
### 3. ยา
- ยาลดอักเสบและคลายกล้ามเนื้อ
- ยาลดการบวมของเส้นประสาท
### 4. ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด
- ใช้เครื่อง ultrasound หรือ X-ray ช่วยระบุตำแหน่งให้แม่นยำ
- เหมาะสำหรับคนที่ปวดมากจนทำกายภาพไม่ได้
---
## เมื่อไรควรพิจารณาผ่าตัด
- ปวดรุนแรงต่อเนื่อง แม้รักษาด้วยวิธีข้างต้นแล้วไม่ดีขึ้นเกิน 6–12 สัปดาห์
- กล้ามเนื้อขาอ่อนแรงลงเรื่อย ๆ
- มีปัญหาควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ (ฉุกเฉิน ต้องผ่าตัดทันที)
---
## พยากรณ์โรค
ถ้ารักษาและปรับพฤติกรรมถูกต้อง ส่วนใหญ่หายและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ แต่ควรรักษากล้ามเนื้อให้แข็งแรงและหลีกเลี่ยงท่าที่เสี่ยง เพื่อป้องกันการเป็นซ้ำ
---
**หมอสรุปว่า** หมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาทไม่ใช่คำตัดสินว่าต้องผ่าตัดเสมอไป การพัก ปรับพฤติกรรม กายภาพ และฉีดยา สามารถช่วยให้หายได้ในคนส่วนใหญ่ สิ่งสำคัญคือไม่ฝืนทำกิจกรรมที่ทำให้ปวด และมาพบแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้น
---
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng
#ปวดหลัง #หมอนรองกระดูกเคลื่อน #ไม่อยากผ่าตัด #ปวดร้าวลงขา #รักษาโดยไม่ผ่าตัด #หมอเก่งกระดูกและข้อ
